EPA mı DHA mı? İki Omega-3 Yağ Asidi Arasındaki Fark
EPA mı DHA mı? İki Omega-3 Yağ Asidi Arasındaki Fark
Balık yağı takviyelerinin etiketinde çoğu zaman tek bir rakam yazar: toplam omega-3. Oysa o toplamın içinde iki ayrı yağ asidi bulunur — EPA ve DHA. İkisi farklı moleküllerdir ve mevzuatın izin verdiği beyanlar da her biri için farklıdır.
Bu sayfa, ikisi arasındaki farkı ve Türkiye'de hangi beyanların hangi koşullarla kullanılabildiğini gösterir.
EPA ve DHA nedir?
EPA (eikosapentaenoik asit) ve DHA (dokosahekzaenoik asit), uzun zincirli omega-3 yağ asitleridir. İkisi de deniz kaynaklıdır ve vücutta farklı yerlerde bulunur.
DHA, hücre zarlarının yapısal bir bileşenidir; beyin ve retina dokusunda yoğun olarak bulunur. EPA'nın zar içindeki oranı daha düşüktür.
Bitkisel kaynaklardaki ALA (alfa-linolenik asit) da bir omega-3'tür ama EPA ve DHA'dan farklı bir moleküldür; vücutta EPA ve DHA'ya dönüşüm oranı sınırlıdır.
Mevzuatın izin verdiği beyanlar
Türkiye'de takviye edici gıdalarda kullanılabilecek sağlık beyanları sınırlıdır ve Sağlık Beyanı Listesi'nde tek tek sayılır. EPA ve DHA için izinli olanlar şunlardır — birebir lafızlarıyla:
| İzinli beyan | Koşul |
|---|---|
| “EPA ve DHA kalbin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.” | Faydalı etki günde 250 mg EPA ve DHA alındığında sağlanır |
| “DHA normal beyin fonksiyonlarının korunmasına katkıda bulunur.” | Faydalı etki günde 250 mg DHA alındığında sağlanır |
| “DHA normal görme yetisinin korunmasına katkıda bulunur.” | Faydalı etki günde 250 mg DHA alındığında sağlanır |
| “DHA ve EPA normal kan trigliserit seviyesinin korunmasına katkıda bulunur.” | Günde 2 g. Günlük toplam alım 5 g'ı aşmamalıdır. Çocuklara yönelik ürünlerde kullanılamaz. |
| “DHA ve EPA normal kan basıncının korunmasına katkıda bulunur.” | Günde 3 g. Günlük toplam alım 5 g'ı aşmamalıdır. Çocuklara yönelik ürünlerde kullanılamaz. |
| “DHA'in anne tarafından alınması fetusun ve emzirilen bebeklerin normal beyin gelişimine katkıda bulunur.” | Yetişkin için önerilen alıma (örneğin 250 mg DHA ve EPA) ek olarak günde 200 mg DHA |
| “DHA'in anne tarafından alınması fetusun ve emzirilen bebeklerin normal göz gelişimine katkıda bulunur.” | Aynı koşul |
Bu tabloda görülen şey şudur: bazı beyanlar yalnızca DHA'ya aittir. Beyin ve görme yetisiyle ilgili olanlar ile anne–bebek beyanları DHA'ya özgüdür; kalp ve trigliserit beyanları ikisinin birlikte alınmasını gerektirir.
Etikette neye bakılır?
Bir omega-3 takviyesinin etiketinde üç ayrı rakam olabilir:
- Balık yağı miktarı — kapsüldeki toplam yağ. Tek başına EPA ve DHA miktarını göstermez.
- Toplam omega-3 — EPA, DHA ve diğer omega-3'lerin toplamı.
- EPA ve DHA miktarları, ayrı ayrı. İzinli beyanların koşulları bu rakamlara bağlıdır.
Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi koşullar mg cinsinden tanımlıdır: 250 mg, 2 g, 3 g. Dolayısıyla etikette EPA ve DHA ayrı ayrı yazmıyorsa, bir beyanın koşulunun karşılanıp karşılanmadığı hesaplanamaz.
Sıkça sorulanlar
EPA mı DHA mı daha yüksek olmalı?
Mevzuat böyle bir sıralama tanımlamaz. İzinli beyanların her birinin kendi koşulu vardır: bazıları yalnızca DHA miktarına, bazıları EPA ve DHA toplamına bağlıdır. Yukarıdaki tablo hangi beyanın hangi miktara bağlı olduğunu gösterir.
Ayrı kapsül ne anlama gelir?
Ayrı sunumda EPA ve DHA miktarları birbirinden bağımsızdır. Kombine üründe oran üretici tarafından sabitlenmiştir.
Hangi ürünü almalıyım?
Bu soruya bir internet sayfası cevap veremez. Takviye kullanımından önce hekiminize ya da eczacınıza danışın.
Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçmez. Hamilelik ve emzirme döneminde, ilaç kullanılıyorsa veya kronik hastalık durumunda hekime danışılmalıdır. Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayınız.